ภาษีย้อนหลัง (Retroactive tax)
สำหรับผู้ที่มีเงินได้ไม่ว่ามาจากแหล่งใดต้องคำนึงถึงภาษีด้วยเสมอ จึงไม่ควรหลีกเลี่ยงการจ่ายภาษีในแต่ละปี เพื่อจะได้ไม่ให้เกิดเหตุการณ์โดนค่าปรับจากการเรียกเก็บภาษีย้อนหลัง ฉะนั้นมาทำความรู้จักกับคำว่า การเก็บภาษีย้อนหลัง (Retroactive tax) โดยมี 3 หน่วยงานรับผิดชอบคือ กรมสรรพากร กรมศุลกากร และกรมสรรพสามิต แต่ที่เกี่ยวข้องกับเราโดยตรงคือ กรมสรรพากร ที่มีกลุ่มผู้เสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ภาษีเงินได้นิติบุคคล ภาษีมูลค่าเพิ่ม ภาษีธุรกิจเฉพาะและอากรแสตมป์
ทำไมถึงโดนเรียกเก็บภาษีย้อนหลัง?
การที่คุณโดนเรียกเก็บภาษีย้อนหลังนั้น สันนิษฐานได้ว่ามาจาก 2 กรณี คือ
1. คุณยังไม่ได้จ่ายภาษี
2. คุณจ่ายภาษีไม่ถูกต้อง
ซึ่งข้อที่ 2 นั้นจะมีความซับซ้อนกว่า เพราะอาจจะเป็นไปได้หลายกรณีทั้งการจ่ายภาษีไม่ครบ การระบุรายได้และคำนวณภาษีที่ต้องจ่ายไม่ถูกต้อง หรือการที่คุณตั้งใจจะหลีกเลี่ยงภาษี ซึ่งไม่ว่าจะเป็นกรณีไหนก็ตาม คุณไม่มีทางรอดสายตาของกรมสรรพากรไปได้ เพราะทางสรรพากรก็จะมีวิธีตรวจสอบภาษีย้อนหลังในหลายช่องทาง
วิธีตรวจสอบภาษีย้อนหลังของกรมสรรพากร
ถึงแม้ผู้เสียภาษีในประเทศไทยจะมีเป็นจำนวนมาก แต่กรมสรรพากรก็มีวิธีตรวจสอบภาษีแบบทั่วถึงเช่นกัน มีวิธีอะไรบ้างไปดูกัน
1. การออกตรวจเยี่ยม คือ การออกไปตรวจเยี่ยมผู้เสียภาษีด้วยตัวเอง ซึ่งส่วนใหญ่มักจะเจอในกลุ่มผู้ประกอบการทั้งบุคคลและนิติบุคคล
2. การตรวจนับสต็อกสินค้า ใช้กับผู้ที่ทำธุรกิจการค้าขายทั้งในประเทศและส่งออก ซึ่งการนับสต็อกสินค้าจะทำให้ทราบว่าผู้ประกอบการได้เสียภาษีครบถ้วนหรือไม่
3. การสอบยันยอดใบกำกับภาษี โดยการทำใบกำกับภาษีปลอม เพื่อขอคืนภาษีและบันทึกค่าใช้จ่าย ดังนั้น กรมสรรพากรจึงใช้วิธีการตรวจสอบภาษีด้วยการสอบยันยอดกับใบกำกับภาษีที่ผู้ขายได้ยื่นไว้เพื่อดูว่ามีการปลอมใบกำกับภาษีหรือไม่ จากนั้นจึงคิดคำนวณภาษีที่ถูกหลีกเลี่ยงไปพร้อมกับเรียกเก็บย้อนหลัง
4. การตรวจสอบการคืนภาษี วิธีนี้จะใช้ตรวจภาษีกับบุคคลธรรมดา และนิติบุคคลที่ขอคืนภาษี ว่ามีการขอคืนภาษีโดยครบถ้วนถูกต้องหรือไม่
5. การตรวจค้น วิธีนี้จะใช้ในกรณีที่สงสัยว่ามีการหลีกเลี่ยงภาษีจำนวนมากและชัดเจน โดยจะเข้าทำการตรวจค้นเพื่อหาหลักฐานเพิ่มเติม พร้อมทั้งยึดและอายัดบัญชีรวมถึงเอกสารต่างๆ ที่มีความเกี่ยวข้องกับการหลีกเลี่ยงภาษีไว้ด้วย
6. การออกหมายเรียกตรวจสอบภาษี กรมสรรพากรจะทำการออกหมายเรียกเพื่อตรวจสอบภาษี โดยผู้เสียภาษีจะต้องส่งมอบบัญชีและเอกสารต่างๆ ให้พนักงานทำการตรวจสอบ ซึ่งหากพบว่ามีการหลีกเลี่ยงภาษีก็จะดำเนินการเรียกคืนภาษีย้อนหลังต่อไป
การตรวจสอบภาษีย้อนหลัง มีอายุความเท่าไหร่
สำหรับการเรียกเก็บภาษีย้อนหลังของบุคคลธรรมดาและนิติบุคคลนั้น จะมีอายุความตามหมายเรียก ภายใน 2 ปี นับจากวันที่ยื่นภาษี แต่ถ้ามีหลักฐานว่าบุคคลธรรมดาและนิติบุคคลนั้นจงใจหลีกเลี่ยงการจ่ายภาษีจริงจะสามารถขยายเวลาอายุความออกไปได้ถึง 5 ปี
นอกจากนั้น สำหรับผู้ที่ไม่ได้ยื่นแบบแสดงรายการเสียภาษีเลยและถูกตรวจพบภายหลัง ก็จะมีการเรียกเก็บภาษีย้อนหลังเช่นกัน โดยจะยึดเอาตามระยะเวลาอายุความทั่วไป ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นระยะเวลา 10 ปีนั่นเอง
บทลงโทษกรณียื่นภาษีไม่ถูกต้อง
หลายคนคงเริ่มสงสัยแล้วว่า ถ้ากรณีบุคคลและนิติบุคคลลืมยื่นภาษีหรือยื่นภาษีล่าช้า จะมีบทลงโทษอย่างไรบ้าง ซึ่งบทลงโทษและค่าปรับจะลดหลั่นกันไปตามความผิด ดังต่อไปนี้
1. ยื่นแบบภาษีทันกำหนด แต่จ่ายภาษีไม่ครบ มีค่าปรับดังนี้
• เสียเบี้ยปรับ 0.5 – 1 เท่า ของภาษีที่ต้องจ่าย
• เสียเงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือนของภาษีที่ต้องจ่าย โดยเริ่มนับตั้งแต่วันที่พ้นกำหนดให้ยื่นแบบจนถึงวันที่จ่ายครบ
2. ไม่ได้ยื่นแบบภาษีภายในกำหนด มีค่าปรับดังนี้
• มีโทษปรับทางอาญาสูงสุด 2,000 บาท
• เสียเบี้ยปรับ 1 – 2 เท่า ของค่าภาษีที่ต้องจ่าย
• เสียเงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือนของภาษีที่ต้องจ่าย โดยเริ่มนับตั้งแต่วันที่พ้นกำหนดให้ยื่นแบบจนถึงวันที่จ่ายครบ
3. เจตนาละเลยไม่ยื่นแบบภาษีภายในกำหนดเพื่อเลี่ยงภาษี มีค่าปรับดังนี้
• มีโทษปรับทางอาญาสูงสุด 5,000 บาท จำคุกสูงสุด 6 เดือน
• เสียเบี้ยปรับ 2 เท่าของค่าภาษีที่ต้องจ่าย
• เสียเงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือนของภาษีที่ต้องจ่าย โดยเริ่มนับตั้งแต่วันที่พ้นกำหนดให้ยื่นแบบจนถึงวันที่จ่ายครบ
4. หนีภาษี มีค่าปรับดังนี้
• มีโทษปรับทางอาญาตั้งแต่ 2,000 – 200,000 บาท จำคุกตั้งแต่ 3 เดือนถึง 7 ปี
• เสียเบี้ยปรับ 2 เท่าของค่าภาษีที่ต้องจ่าย
• เสียเงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือนของภาษีที่ต้องจ่าย โดยเริ่มนับตั้งแต่วันที่พ้นกำหนดให้ยื่นแบบจนถึงวันที่จ่ายครบ
*ในกรณีที่เป็นนิติบุคคล ถ้าการกระทำของนิติบุคคลนั้นเกิดจากการสั่งการหรือการกระทำของกรรมการหรือผู้จัดการ ผู้นั้นต้องรับโทษตามที่บัญญัติไว้สำหรับความผิดตามที่กล่าวข้างต้น
กรณีถ้าหากคุณโชคร้าย โดนเรียกเก็บภาษีย้อนหลังขึ้นมา ในกรณีที่คุณผิดจริง ก็ไม่สามารถทำอะไรได้นอกจากไปจ่ายภาษี แต่ถ้าคุณไม่ได้มีความผิดจริง ก็สามารถนำหลักฐานต่างๆไปเข้าพบกับเจ้าหน้าที่กรมสรรพากรได้เพื่อตรวจสอบความจริงต่อไป
สุดท้ายนี้อย่าลืมติดตามข่าวสารเรื่องภาษี เพราะแต่ละปีจะมีกฎหมาย หรือเงื่อนไขใหม่ๆ ออกมา ที่อาจเป็นผลประโยชน์ต่อเราในการลดหย่อนภาษี และเสียภาษีได้ที่ทางเว็บไซต์กรมสรรพากร
ผู้เขียน : จิรวัฒน์ จัดสวย บริษัท สอบบัญชีธรรมนิติ จำกัด
.
.
.
#################################################
คำถามที่พบบ่อย (FAQ) เกี่ยวกับภาษีย้อนหลัง
1. ภาษีย้อนหลัง (Retroactive Tax) คืออะไร?
ภาษีย้อนหลัง หมายถึง ภาษีที่ผู้เสียภาษีมีหน้าที่ต้องชำระในรอบระยะเวลาภาษีที่ผ่านมา แต่ยังไม่ได้ชำระหรือชำระไม่ครบถ้วน ซึ่งกรมสรรพากรอาจตรวจสอบและประเมินภาษีเพิ่มเติมตามกฎหมาย โดยอาจมีเงินเพิ่ม เบี้ยปรับ หรือค่าปรับตามลักษณะความผิด
2. กรมสรรพากรสามารถตรวจสอบภาษีย้อนหลังได้กี่ปี?
ระยะเวลาการตรวจสอบภาษีย้อนหลังขึ้นอยู่กับประเภทภาษีและข้อเท็จจริง โดยการออกหมายเรียกตรวจสอบภาษีเงินได้ตามมาตรา 19 โดยทั่วไปมีกำหนด 2 ปี และอาจขยายได้ไม่เกิน 5 ปีเมื่อเข้าเงื่อนไขกฎหมาย ส่วนกรณีไม่ยื่นแบบหรือภาษีประเภทอื่นอาจมีหลักเกณฑ์แตกต่างกัน
3. ใครบ้างที่มีโอกาสถูกตรวจสอบภาษีย้อนหลัง?
ทั้งบุคคลธรรมดา ผู้ประกอบอาชีพอิสระ ผู้ขายสินค้าออนไลน์ และนิติบุคคล อาจถูกตรวจสอบภาษีย้อนหลังได้ หากมีข้อมูลรายได้หรือรายการภาษีที่ต้องตรวจสอบเพิ่มเติม เช่น รายได้ที่แจ้งไม่ครบ การใช้สิทธิลดหย่อนที่ไม่ถูกต้อง หรือการยื่นแบบไม่สอดคล้องกับข้อมูลที่กรมสรรพากรได้รับ
4. ไม่เคยยื่นภาษีเลย จะถูกเรียกเก็บภาษีย้อนหลังหรือไม่?
มีโอกาสถูกเรียกเก็บภาษีย้อนหลัง หากบุคคลหรือกิจการมีหน้าที่ยื่นแบบและเสียภาษีแต่ไม่ได้ดำเนินการ กรมสรรพากรสามารถตรวจสอบและประเมินภาษีตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด โดยอาจมีภาษีค้างชำระ เงินเพิ่ม และบทลงโทษอื่นตามกรณี
5. ขายของออนไลน์ต้องเสียภาษีย้อนหลังหรือไม่?
ผู้ขายสินค้าออนไลน์ที่มีเงินได้ถึงเกณฑ์ตามกฎหมายมีหน้าที่ยื่นแบบภาษี แม้จะขายผ่าน Facebook, TikTok, Shopee หรือแพลตฟอร์มอื่น หากไม่ได้ยื่นแบบหรือแสดงรายได้ไม่ครบ อาจถูกตรวจสอบและเรียกเก็บภาษีย้อนหลังได้ ทั้งนี้ การคำนวณภาษีขึ้นอยู่กับประเภทเงินได้ ค่าใช้จ่าย และสิทธิลดหย่อนที่เกี่ยวข้อง
6. ภาษีย้อนหลังมีเบี้ยปรับและเงินเพิ่มเท่าไหร่?
โดยทั่วไป กรณีมีภาษีค้างชำระอาจต้องเสียเงินเพิ่มในอัตรา 1.5% ต่อเดือนหรือเศษของเดือนของภาษีที่ค้างชำระ ตามเงื่อนไขกฎหมาย และหากมีการตรวจสอบพบความผิด อาจมีเบี้ยปรับเพิ่มเติม เช่น 1 เท่าหรือ 2 เท่าของภาษีที่ต้องชำระ แล้วแต่กรณี โดยอาจมีหลักเกณฑ์ลดหรืองดเบี้ยปรับได้
7. หากยื่นภาษีผิดหรือแจ้งรายได้ไม่ครบ สามารถแก้ไขย้อนหลังได้หรือไม่?
สามารถดำเนินการยื่นแบบเพิ่มเติมหรือแก้ไขข้อมูลภาษีตามประเภทแบบและเงื่อนไขของกรมสรรพากรได้ หากพบว่ามีรายได้ตกหล่นหรือคำนวณภาษีผิด ควรตรวจสอบข้อมูลและดำเนินการแก้ไขโดยเร็ว เพื่อลดความเสี่ยงจากเงินเพิ่มและการตรวจสอบภายหลัง
8. หากถูกเรียกตรวจสอบภาษีย้อนหลัง ต้องเตรียมเอกสารอะไรบ้าง?
ควรเตรียมแบบแสดงรายการภาษีและหลักฐานการชำระภาษีย้อนหลัง เอกสารรายได้และค่าใช้จ่าย ใบกำกับภาษี หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย รายการเดินบัญชีธนาคาร และเอกสารบัญชีที่เกี่ยวข้อง โดยจัดเตรียมให้ตรงกับปีภาษีและประเด็นที่กรมสรรพากรขอตรวจสอบ
9. ภาษีย้อนหลังสามารถขอผ่อนชำระได้หรือไม่?
การผ่อนชำระภาษีย้อนหลังขึ้นอยู่กับประเภทภาษี สถานะหนี้ภาษี และหลักเกณฑ์ของกรมสรรพากร ไม่ใช่ทุกกรณีที่สามารถผ่อนชำระได้ ผู้เสียภาษีควรติดต่อสำนักงานสรรพากรที่รับผิดชอบเพื่อตรวจสอบสิทธิและเงื่อนไขก่อนดำเนินการ
10. จะป้องกันไม่ให้ถูกเรียกเก็บภาษีย้อนหลังได้อย่างไร?
ควรยื่นแบบภาษีให้ครบถ้วนและตรงเวลา บันทึกรายได้และค่าใช้จ่ายตามความเป็นจริง ตรวจสอบเอกสารทางบัญชีและหลักฐานการลดหย่อนภาษี รวมถึงกระทบยอดข้อมูลกับรายการเดินบัญชีธนาคารอย่างสม่ำเสมอ หากพบข้อผิดพลาดควรแก้ไขตามขั้นตอนของกรมสรรพากรโดยเร็ว
